Dunya capindaki gozlemevlerinde, zaferin cogu cennetten manzaralari bize saglayan astronomlara ait.
..fakat bu zafer, sahne arkasinda harika isleri basaran...
... cok deneyimli teknisyen ve muhendisler sayesinde mumkundur.
Teleskoplarin olaganustu sonuclari en ideal bir sekilde sagladigindan emin olmak icin zamana karsi calisirlar.
Peki, ESO` nun (Avrupa Guney Gozlemevi) Cok Buyuk Teleskop` unda bir muhendis aslinda ne yapiyor ?
Bu bir ESOcast video yayinidir!
ESO`nun perde arkasindaki son teknoloji urunu bilimi ve hayat: Avrupa Guney Gozlemevi.
Ev sahibimiz Dr. Joe Liske ile evrenin sinirlarini kesfe cikiyoruz.
Merhaba, bir baska ESOcast video yayinina hosgeldiniz.
2000 yilinda, ESO`nun Cok Buyuk Teleskop` unun tamamlanmasi sadece olaganustu bilimsel bir basari degil,
ayni zamanda teknoljik bir zaferdi.
Paranal daginda bulunan VLT teleskobu dunyanin en gelismis yer-tabanli optik teleskobu olup,
tum dunyadan astronomlari cezbetmektedir.
Fakat bu kompleks yuksek teknoloji urunu Paranal Muhendislik Bolumu'nun ozverisi sayesinde calisabilmektedir.
Roberto Castillo gibi son derece yetenekli VLT muhendisleri, yuksek teknoloji makinelerin her bir parcasinin mukemmel bir sekilde...
... calistiklarindan emin olmak icin zamana karsi essiz hassasiyette bir mucadeleyle calismaktadirlar.
Hadi bir VLT muhendisinin yasaminin heyecan verici bir gunune bir dalis yapalim.
Roberto Catillo VLT enstruman takiminda calismaktadir.
Kendisi VLT cihazlarindan sorumludur ve Birim Teleskop Yoneticisi olarak..
...her bir gecenin baslangicinda 4 tane dev 8.2 metrelik teleskoplardan birini denetlemekle yukumludur.
Ilk durak : Ofis.
Roberto is yogunlugunu kontrol ediyor ve halledilmesi gereken en onemli meseleleri belirliyor.
Bazi cihazlarin kontrol edilmesini isteyen bilim adamlari ve meslektaslari ile butun ogleden sonra yakin bir etkilesim icerisinde.
Geri sayim basladi.
Tum sorunlar gun batmadan evvel cozulmeli.
Bu herhangi siradan bir is gibi gozukse de,
VLT'nin asiri karmasilikligi bir Paranal muhendisin karsisina, her biri hizli bir sekilde ve...
...azami bir dikkatle cozulmesi gereken cok cesitli zorluklar cikarir.
- Neler oluyor orada ? Roberto dinlemede...
- Paranal, burada bir problemimiz var...
- Teleskoba gelip cihazi gozden gecirecegim.
Problem cozulmeli.
Roberto ofisinden ayrilir ve platforma gecer. Sorun bir degil ki!
Roberto teleskoba giderken, meslektaslarina ugrar ve bazi parcalari kontrol eder.
Dort devasa VLT teleskobunun herbiri cok sayida asiri guclu ve bir o kadar hassas cihazlarla donatilmistir.
Teknik bir problem durumunda, Paranaldaki bir muhendis VLT`nin hergun gozlem icin hazir oldugundan emin olmak icin,
tum parcalar hakkinda uzmanlasmis bilgiye sahip olmak zorundadir;
...ve teknik problemlerden kaynaklanan ariza suresi asgaride tutulmalidir.
Gunbatimi yaklasirken, Roberto bir sonraki onemli isiyle coktan mesgul:
Kontrol binasindaki gunluk koordinasyon toplantisi.
Burasi, tum bilim adamlarinin ve muhendislerin,
..gun boyunca karsilasilan tum onemli meseleleri aktarmak ve geceye hazirlanmak icin biraraya geldikleri yer.
Roberto icin bu ara ozellikle cok onemli.
Bir Birim Teleskop Yoneticisi olarak, teleskobu astronomlara gece icin..
..mukemmel halde teslim etmek ile sorumludur.
Zaman hizla akarken hadi biz de onu takip edelim.
Gunbatimi yaklastikca, her bir dakika daha da onem kazaniyor.
Roberto teleskobunu standart baslatma konumuna getirmek icin kosusturmaktadir.
Ancak kontrol listesindeki her bir gorev tamamlandiginda teleskop gorevlere hazir hale getirilmis olur.
Bu an, Roberto`nun tum siki calismalarinin sonuncusu ve zirvesidir...
...bu celik ve cam devi, problemsiz ve kusursuz emirlerle yavasca uyanmaktadir.
Gunes su an tamamen batti. Iste hakikat ani!
Roberto, iste simdi teleskop operatorune sihirli kelimeleri soyleyebilir.
-Dikkat, UT2 operatoru..
-devam et..
- Teleskop hazir.
Boylece, bu, Roberto'nun zor is gununun sonuna noktayi koyar.
VLT'nin kontrolu simdi astronomlardadir, ve teleskop kisa sure icinde canlanir.
Paranal'a gecenin cokmesiyle goksel gosteri one cikarken...
Roberto, meslektaslariyla dinlendirici bir aksam yemeginin tadini cikarmak icin Residencia'ya geri doner.
Gunu resmi olarak bitse bile, Roberto, gece boyunca, VLT'de olusabilecek bir problem halinde...
ulasilabilir ve cabucak mudahale edebilir durumda kalmali.
Her buyuk astronomun arkasinda buyuk bir muhendis vardir.
Ben Dr. J., ESOcast yayinimiz sona ermistir.
Bir dahaki sefere, bir baska kozmik macerada bana katilin.
ESOcast yayini ESO yani Avrupa Guney Gozlemevi tarafindan gerceklestirilmistir.
ESO, Avrupa Guney Gozlemevi,¼ astronomi alaninda seckin hukumetlerarasi bilim ve teknoloji organizasyonu olarak...
...dunyanin en buyuk yer-tabanli teleskoplarini tasarlayar, yapar ve calistirir.
Kayit : ESO Ceviri : Fahri Ozturk (ESON, JBCA, Manchester, U.K.)